ANASAYFA ·  HABER ARŞİVİ ·  BİZE ULAŞIN ·  SERİ İLANLAR  

Mersin Tercüman Gazetesi sizlerle büyümeye devam ediyor. İlginize teşekkür ederiz...
  Önceki «  Sayı : 583 / 20.01.2015  
19.07.2010  /  KÖŞE YAZISI NO.1834
Share

Dini Cemaat ve Tarikatlar – 2

Dini Cemaat ve Tarikatlar – 2

Mehmet Emin Aydınbaş   


Türkiye'deki belli başlı dini cemaat ve tarikatları tek tek saymak gerçekçi olmasa da en göze çarpan ve yaygın olanları kabaca şöyle sıralayabiliriz; Risalei Nur Cemaati, ve Tarikatler Tarikatler ise Nakşibendîler, Kadiriler Şazeliler, Melamiler, Rufailer olarak sayılabilir.

Daha birçok tarikat isimleri sayılabilir ama bunların çoğu aynı tarikatten ayrılmış küçük kollardır. Özellikle Nakşibendilik Türkiyedeki en yaygın tarikat olarak birçok büyük dallara ayrılmıştır.

Bunların herbiri ayrı birer camaat olarak ele alınabilir. Mesela, Süleymancılar (Süleyman Hilmi Tunahan cemaati), Mahmut Efendi (Çarşamba cemaati), Sami Efendi (Topbaşlar cemaati), İskenderpaşa (M.Zahit Kotku cemaati), Menzil (M.Raşit Erol Cemaati), Hüseyin Hilmi Işık'çılar (Enver Ören Grubu), Haydar Baş grubu, Yahyalı grubu (Ali Ramazan Efendi cemaati), gibi cemaatler sayılabilir.

Hüseyin Hilmi Işık, Seyyid Abdulhakim Arvasinin öğrencisidir. Arvasiler Iraktan gelip Van civarına yerleşmşlerdir Doğu ve Güneydoğu Anadoluda da birçok tarikatler vardır.

Bunların hemen hepsinin liderleri soylarının Seyyid (Hz. Hüseyin üzerinden peygamber nesli) olduklarını ileri sürerler. Bu tarikatler de genelde Nakşibendi dir. Fakat Doğunun feodal sistemi ile iç içe geçmiştir. Şeyhlik babadan oğula geçer.

Ayrıca müstakil bir cemaat olarak Adnan Oktar dan bahsetmek gerekir. Harun Yahya müstear adı ile kitaplar yayınlayan Adnan Oktar başlangıçta Nur cemaati mensubu idi, giderek kendi çalışma yöntemini farklılaştırdı ve daha çok darvinizme, Komünizme ateizme, siyonizme masonluğa karşı mücadele eden yayınlara yöneldi.

Bu yayınlarında Pozitif Bilimin Dinlerin nasslarına aykırı düşen teorilerinin yalnışlığını, veya kasıtlı olarak ortaya atıldığını gene Pozitif bilimin karşıt teori ve verilerinden hareketle ispatlamaya çalışır.

Cemaatinin mensupları daha ziyade 'Bilim ve Araştırma Vakfı' çatısı altında örgütlenmiştir. Mensuplarını daha ziyade varlıklı ve fiziksel olarak gösterişli, toplumun 'sosyete' olarak isimlendirdiği kişilerden oluşturmuştur.

Özellikle Türkiyedeki masonlara karşı verdiği, mücadele dolayısı ile bu kesimlerde oluşan karşıtlık nedeniyle birçok yargısal ve medyatik baskı ve saldırılara maruz kalmıştır.

Yayınladığı kitaplar çok renkli ilgi çekici tasarım ve baskı yöntemleri ile yayınlanmalkta ve çoğu zaman bedava dağıtılmaktadır.

2008 de yayınladığı bol resimli Darvinizm karşıtı kataloğu bütün Avrupa dillerine çevirerek ve binlerce noktaya göndererek dikkati çekmiştir. Bu konu Avrupa Konseyinde bile dile getirilerek Darvinizmin kendisini savunması gerektiği ifade edilmiştir.

Bir de Devlet istihbaratı tarafından oluşturulmuş bazı tarikat ve cemaat görüntüsü altındaki eylem grupları vardır.

Bu tür gruplar sadece İrtica tehdidi fenomenini canlı tutup, dindarlar üzerinde uygulanacak hukuk ve insan haklarına aykırı uygulamaları halkın gözünde gerekli ve meşru gösterme amacına yöneliktir.

Bunlardan en yakın ve güncel olanı Türkiye Hizbullahıdır. 28 Şubat günlerinde birdenbire popülerleşen Ali Kalkancı tarikatı veya Aczimendiler gibi gruplar bunlara en tipik örneklerdir.

Tek parti CHP si döneminde kurulmuş DP döneminde de de Atatürk büstü kırma eylemleriyle gündeme gelen Kemal Pilavoğlunun liderlik yaptığı Ticani tarikatı vardır.

12 Mart 1972 muhtıtası döneminde deşifre edilen Aykut Edibali Liderliğindeki'Yeniden Milli Mücadele' grubu da bunlardan biridir.

Alevi mezhebinin içinde Bektaşilerden başka,Türkiyede bugüne kadar yok sayılan fakat son yıllarda kimlik beyanında bulunma çabaları artan Nusayriler vardır.

Aleviler dışındaki cemaatler, Nur Cemaati, Süleyman Hilmi Tunahan Cemaati ve Nakşibendîler ve diğer irili ufaklı dini baskı grupları beraber ele alınmalıdır. Çünkü birbirleriyle olan bağlantıları ve bölünmüşlükleri bu şekilde daha iyi anlaşılmaktadır. (Alevî topluluğu da kendi içerisinde çeşitli fraksiyonlara ayrılmış olduğundan tüm Alevîleri bu yazının konusu olan tek bir cemaat konsepti içinde değerlendirmek doğru değildir)

"Türkiye'de en köklü ve etkili tasavvuf hareketi Nakşibendîliktir. 1318'de Buhara yakınında doğan mutasavvıf Bahaeddin Nakşibend tarafından kurulan dinsel tarikat.

Bu tarikatın günümüzde de İslam dünyasının büyük bir bölümünde (Orta Asya, Kafkasya, Türkiye, Ortadoğu), Balkanlar ve Batı Avrupa'da da müritleri vardır. (1)

Tarihi geçmişe koşut olarak birçok dallara ayrılmışlardır. Biraz da coğrafi uzaklıkların etkisiyle, Anadolu'nun muhtelif yerlerinde (temsilci anlamında) halifelikler ile temsil edilmişlerdir.

Cumhuriyet yönetiminin yasaklayıcı ve baskıcı uygulamalarının da etkisiyle, bu temsilcilikler bir nevi bağımsız hareket etmeye başlamış, bir süre sonra o grubun başındaki temsilcinin adıyla anılan bağımsız tarikatlarmış gibi algılanmaya başlanmışlardır.

Nitekim, Türkiye'nin değişen toplumsal, siyasal ve ekonomik şartlarına göre, bu grupların varlıklarını sürdürme ve adapte olma konusundaki farklı uygulamaları, farklılaşmayı ve bağımsızlaşmayı hızlandırmıştır.

Belli başlı Nakşibendi gruplar: Süleymancılar (S. Hilmi Tunahan), İskender Paşa (M. Zahid Kotku daha sonra Esat Coşan), Işık gurubu H. Hilmi Işık (Enver Ören'in Kayınpederi-şimdi Enver Ören), Menzil Cemaati, Sâmi Efendi Grubu, Mahmut Efendi Grubu, Arvâsî Grubu, bir ucu Suriye'ye uzanan Haznevî Grubu, Ali Ramazan Efendi Grubu. Daha da birçok küçük Nakşîbendî grupları sayılabilir.

Bununla birlikte, varlıklarını sürdüren Kâdirî ve Şazelî tarikatına mensup, Anadolu'nun muhtelif yerlerinde topluluklar vardır.

Bu konuya sonraki yazılarımızda da devam edeceğiz.

Hoşça kalınız, Sevgisiz ve ümitsiz kalmayınız.

1- Enver Behnan Şapolyo Mezhepler ve Tarikatlar Tarihi, , Elif Kitabevi, İstanbul 2004 s.356



Toplam 3998 kez okundu.
Web Sitemiz'de bulunan hiçbir malzeme yeniden yayınlamak amacı ile kullanılamaz.

Copyright© Mersin Tercüman 2005, tüm hakları saklıdır.


mersin@mersintercuman.com


 » KÖŞE YAZARLARIMIZ
  ABDİ SATIROĞLU

Abdi Satıroğlu
Yazık Oldu !

Halkın ezik yanlarını yaza yaza önlenemez "sol" yapıya bürünürdük basın mensupları olarak...

Son yıllarda ihanet haberleri öne çıkınca, "milliyetçi" bir cephe oluşmaya başlamıştı.

Yazık...

Son aylarda Mersin'de milliyetçi cephenin ol...
  MAHİYE MORGÜL

Mahiye Morgül
Mersin Mersin Güzel Mersin

2015'in ilk hafta sonunu Mersin'de geçirdim. Mersin Atatürkçü Düşünce Derneğinin ve Tarsus Atatürkçü Düşünce Derneğinin konuğu olarak iki söyleşim vardı. Ders kitapları aracılığıyla çocuklara yönelik işlenen zihin terörü suçunu anlattım.

Mersin ADD başkanı sev...
  MEHMET EMİN AYDINBAŞ

Mehmet Emin Aydınbaş
Je Ne Suis Pas Charlie

"Ben Charlie değilim".

Bu; cinayetleri masumlaştırmak değildir. Teröre karşı olmak ve terörü lanetlemek için illa da kendini başka bir kimliğin içinde mütalaa etmeye gerek yok.

Terörü lanetlemek için "insan" olmak ve bunun gerektirdiği niteli...
  MELİKE ZAFER

Melike Zafer
Rolünüzü Belirleyin !

Bayılıyorum bu uzman kişilerce hazırlanmış ve özellikle de insan psikolojisini ele alan, bilinçaltı özlerini çıkaran testlere….

Ve bu yüzden bu hafta; Japonya'nın ünlü psikoloğu İsamu Saito'nun hazırladığı bilinçaltı testini paylaşmak istiyorum sizlerle..

C...
  ŞİNASİ ŞİRİN

Şinasi Şirin
"Ben, Sen Olacaksam, Ben Olmanın
Ne Anlamı Var?"


Ömer HAYYAM'ın meşhur lafıdır bu. Şimdi diyeceksiniz ki bu lafı neden ettin. Anlayayım o zaman.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Ocak ayı Meclis toplantısı ikinci birleşiminde yaşanan tatsız olayla ilgiliydi bu ifade.

Zaten bildiğimiz bu olayı, bu gün ki ulusal...
  BEKTAŞ ADIGÜZEL

Bektaş Adıgüzel
Olaylara Fransız Kalmak Lazım !!!

Fransa'da Charlie Hebdo dergisine yapılan saldırı ve 12 kişinin öldürülmesi sonrası İslam'ın özünü bilen ve İslam kelimesinin anlamının bizzat insanların selamette olduğu bir din olduğunu iliklerine kadar işleyen Müslümanların, bu saldırıdan çok rahatsız olduğu k...
  AHMET AKIN

Ahmet Akın
Katılımcı Demokrasi Türkiye'de Hayal

"Demokrasi Komedisi" oyunu Türkiye'de kapalı gişe oynamaya devam ediyor. Oyunun yönetmeni gidişattan memnun. Bilet almadan oyunu ön sıradan izleyenler ne olduğunu tam olarak anlamasalar bile, sürekli alkışlıyorlar. Biletleri olmasına rağmen oyunu arka sıra...
  HİKMET GÜLAYDİN

Hikmet Gülaydin
Avrupa – Ortadoğu

Avrupa'dan biraz söz edelim. Dünyada en gelişmiş ülkelerin çoğu Avrupa'dadır, öyle bilinir. Avrupa 2.Dünya Savaşı'ndan sonra çok yıprandı ve yorgun düştü. En başta gelen devlet de Almanya'dır. Almanya, Rusya ile Polonya ile Fransa ile ve diğer komşu ülkeleriyle a...
  MUSTAFA ONGUN

Mustafa Ongun
Bir Benzerlik Var Dananın Kuyruğu

Her nedense bir türlü Türkiye'nin partisi olamadılar. HDP'nin başına gerçek demokrat birinin gelmesi gerekiyor. Sayın Demirtaş Bir türlü dağ kanununu bırakmıyor Türkiye Cumhur Başkanı adayı oldu ılımlı göründü ama bir türlü zihniyeti değişmedi. Bakın bütün Türkiy...